Projekt „Urban Innovative Actions" jest projektem o całkowicie innym charakterze niż dotychczasowe inicjatywy UE czy inicjatywy podejmowane na poziomie krajowym, ze względu na jego ogromną elastyczność. Program ten nie ma konkretnie sprecyzowanych działań, które należy podjąć w zakresie danego naboru wniosków, ale raczej sygnalizuje pewne wyzwania i problemy, z którymi muszą się zmierzyć europejskie miasta. Opracowanie rozwiązania leży po stronie samych miast. Mogą być to propozycje bardzo różnorodne i dopasowane do potrzeb danego obszaru miejskiego. W ocenie poszczególnych projektów największe znaczenie ma ich innowacyjny charakter.
W projekcie może wziąć udział szereg zainteresowanych stron. Mogą to być uniwersytety, centra badawcze, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, fundacje i stowarzyszenia, a także wiele innych podmiotów, które posiadają osobowość prawną. Wspomniane jednostki bezpośrednio włączają się w określone działania w ramach projektu, a ich udział jest istotny ze względu na zapewnienie płynnego i skutecznego wdrażania określonych rozwiązań.
Pierwszy nabór wniosków obejmuje cztery zakresy tematyczne: ubóstwo miejskie, integracja imigrantów oraz uchodźców, transformacja energetyki, praca i umiejętności w gospodarce. Komisja oczekuje propozycji projektów, które oferują twórcze, innowacyjne i trwałe rozwiązania różnorodnych wyzwań z zakresu zaproponowanych tematów. Dodatkowo, do każdego wybranego tematu desygnowany jest jeden ekspert, który wspiera miasta w jego realizacji.
Charakterystyczne dla tej inicjatywy jest nie tylko jej elastyczność i innowacyjność, ale także ukierunkowanie na współpracę między poszczególnymi podmiotami. To niezwykle ważne, gdyż coraz więcej programów i inicjatyw po 2020 stawiać będzie na projekty oparte na partnerstwie. Środek ciężkości zaś w zakresie pozyskiwania środków unijnych będzie coraz bardziej przesuwany z poziomu krajowego w kierunku źródeł dostępnych poza granicami RP tj. środki dostępne bezpośrednio z Brukseli.
Beneficjentami programu mogą być pojedyncze miasta obejmujące minimum 50 000 mieszkańców, ale także zgrupowania władz miejskich. W takim przypadku wymaganie dotyczące liczby mieszkańców odnosi się do aglomeracji jako całości. Istotnym kryterium pozostaje jednak stopień urbanizacji danego obszaru. Klasyfikacji pod tym względem dokonał Eurostat w roku 2012, na te dane należy się powołać, sprawdzając, czy dane miasto może uczestniczyć w projekcie.