Przed spotkaniem komisarz Hahn stwierdził: „Regiony Europy muszą szybko wspiąć się po drabinie innowacji. Ustalenie mocnych stron regionów, a następnie ich dalsze rozwijanie i wykorzystywanie jest niezbędne, aby doprowadzić do bardziej inteligentnych i ukierunkowanych inwestycji o większej wartości dodanej i większym oddziaływaniu. W ten sposób możemy uczynić więcej przy mniejszym nakładzie środków oraz uaktywnić potencjał innowacyjny wszystkich regionów Europy.”
Komisarz dodał: „Przy rozwoju strategii inteligentnej specjalizacji należy uwzględniać sektor prywatny, naukowców i wspólnotę innowacji. Tylko w ten sposób możemy sprostać potrzebom gospodarki realnej, przedsiębiorstw i tych, którzy są w nią zaangażowani. Istniejące strategie, takie jak skoncentrowanie się na „niebieskim” wzroście na Wyspach Kanaryjskich, innowacyjna strategia w zakresie opieki zdrowotnej we Flandrii czy też modernizacja przemysłu obuwniczego w regionie Marche we Włoszech, stanowią doskonałe przykłady regionów, w których zdecydowano się połączyć siły z różnymi zainteresowanymi stronami, aby osiągnąć wspólne cele w zakresie wzrostu gospodarczego i innowacji.”
Kris Peeters, premier rządu Flandrii, powiedział: „Musimy maksymalnie zwiększyć nasz potencjał rozwoju przemysłowego poprzez współpracę i inteligentne wykorzystanie naszych uzupełniających się atutów. Przywódcy polityczni we wszystkich regionach powinni obrać ten ambitny cel i dążyć do utrzymania i wzmocnienia swojego przemysłu. Dlatego też jestem głęboko przekonany o dużej wartości dodanej „nowatorskiej inicjatywy na rzecz wzrostu gospodarczego poprzez inteligentną specjalizację”, która została dziś zainicjowana przez 10 wiodących europejskich regionów przemysłowych. W ramach tej inicjatywy podkreślamy, że regiony muszą przyjąć odpowiedzialność za kształtowanie i wzmacnianie polityki europejskiej.”
Debata na ten temat toczy się w kluczowym momencie, ponieważ wnioski w sprawie nowej polityki spójności na lata 2014-2020 są w końcowej fazie. Zasadnicze znaczenie dla nowej zreformowanej polityki ma wprowadzenie warunków, które należy spełnić, zanim będzie można wykorzystać środki. Jednym z nich jest rozwój jasnej i dokładnie przemyślanej „strategii inteligentnej specjalizacji” w zakresie badań i innowacji. Taka strategia powinna stanowić drogowskaz, w jaki sposób wykorzystywać inwestycje w ciągu najbliższych siedmiu lat i zapewnić osiągnięcie wyraźnych celów w danym miejscu.
Przewodniczący Rady Europejskiej Herman Van Rompuy wygłosi na konferencji przemówienie programowe. Wśród mówców, obok komisarza Johannesa Hahna, znajdzie się ponadto Danuta Hübner, przewodnicząca Komisji Rozwoju Regionalnego Parlamentu Europejskiego, oraz Kris Peeters, premier Flandrii. Spotkaniu, którego głównymi adresatami są decydenci, naukowcy i sektor przemysłowy w dziedzinie badań naukowych, innowacji i rozwoju regionalnego, przyświeca idea, by zbadać możliwości współpracy transgranicznej i synergii między istniejącymi strategiami.
Komisja podkreśla również komplementarność finansowania polityki spójności oraz finansowania badań UE, jeśli chodzi o zwiększanie innowacyjności w regionach. Nowy program badań i innowacji „Horyzont 2020” będzie służyć wspieraniu partnerstw między nowymi i zaawansowanymi instytucjami, działającymi wspólnie w celu utworzenia centrów doskonałości, wymiany personelu i zapewnienia fachowego doradztwa oraz pomocy, jak również ustanowienia nowych stanowisk europejskiej przestrzeni badawczej, by przyciągnąć wybitnych naukowców.
Przebieg procedury
Strategie inteligentnej specjalizacji mają na celu pomóc regionom wykorzystać w pełni ich potencjał innowacyjny poprzez skoncentrowanie zasobów na ograniczonej liczbie priorytetów w zakresie inteligentnego wzrostu, które mają przewagę konkurencyjną. Obowiązek opracowania strategii inteligentnej specjalizacji został ogłoszony w 2010 r. w ramach przewodniej inicjatywy „Unia innowacji” przewidzianej w strategii „Europa 2020” na rzecz wzrostu. W 2011 r. Komisja stworzyła platformę inteligentnej specjalizacji, aby wspierać państwa członkowskie i regiony, które rozwijają swoją strategię inteligentnej specjalizacji (RIS3). Obecnie zarejestrowanych jest 140 regionów z 13 państw członkowskich.
Najważniejsze aspekty strategii inteligentnej specjalizacji:
    •    strategia ta została opracowana przy zastosowaniu procesu „przedsiębiorczych odkryć”, w który w sposób zorganizowany zaangażowane były przedsiębiorstwa, naukowcy, przedstawiciele świata nauki, wspólnoty innowacji oraz zainteresowane podmioty publiczne;
    •    wykorzystuje ona środki unijne, krajowe, regionalne oraz lokalne środki publiczne, jak również inwestycje sektora prywatnego;
    •    umożliwia wszystkim regionom znalezienie dla siebie miejsca w globalnej gospodarce opartej na wiedzy;
    •    jest zorientowana na zewnątrz i sprzyja internacjonalizacji;
    •    tworzy efekt synergii między różnymi obszarami polityki i instrumentami finansowania, zwłaszcza takimi jak „Horyzont 2020”

Marta Angrocka-Krawczyk
Wydział prasy
Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce