Neelie Kroes, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. agendy cyfrowej, stwierdziła: „Jeżeli chcemy umożliwić wszystkim obywatelom Europy korzystanie z przestrzeni cyfrowej, musimy również zadbać o to, by mogli oni zrozumieć potrzebne im treści. Rozwijamy nowe technologie, służące osobom nieznającym języków obcych.”
Badanie wykazało, iż mimo istnienia ogromnej ilości stron internetowych wysokiej jakości, nie wszyscy internauci mogą z nich korzystać ze względu na różny poziom umiejętności językowych. Średnio jeden na dwóch użytkowników internetu w 23 państwach członkowskich posługuje się językiem innym niż ojczysty podczas przeglądania stron internetowych. Jednak wspomniane dane statystyczne ukrywają ogromne różnice – na przykład od 90 do 93 proc. objętych badaniem Greków, Słoweńców, Luksemburczyków, Maltańczyków i Cypryjczyków stwierdziło, że korzysta ze stron obcojęzycznych podczas surfowania w internecie, natomiast jedynie 9 proc. obywateli Wielkiej Brytanii, 11 proc. Irlandczyków, 23 proc. Czechów i 25 proc. Włochów postępuje tak samo.
Angielski to lingua franca internetu
Wyniki badania potwierdziły, iż język angielski jest najczęściej używanym językiem obcym wykorzystywanym do przeglądania zasobów pisemnych i wizualnych internetu: prawie połowa internautów w UE (48 proc.) używa języka angielskiego przynajmniej okazjonalnie, natomiast ze znajomości języków hiszpańskiego, niemieckiego i francuskiego korzysta od 4 do 6 proc. z nich. I w tym przypadku między państwami członkowskimi występują ogromne różnice: 90 proc. użytkowników internetu na Cyprze, 97 proc. na Malcie i 85 proc. w Grecji i Szwecji korzysta z angielskich stron internetowych, jeżeli informacje nie są dostępne w ich językach ojczystych, natomiast jedynie 35 proc. Włochów, 45 proc. Łotyszy, 47 proc. Rumunów i 50 proc. Francuzów postępuje podobnie. Z drugiej strony, Luksemburczycy wolą jednak korzystać ze stron internetowych w języku francuskim (67 proc.) lub niemieckim (63 proc.) niż w języku angielskim (55 proc.). W Wielkiej Brytanii i Irlandii, gdzie niewielu internautów korzysta z obcojęzycznych stron internetowych, najczęściej czytanymi i oglądanymi zasobami internetowymi były treści w języku francuskim (odpowiednio 9 i 7 proc.).
Przyczyny korzystania z innego języka
Większość ludzi posługuje się językiem obcym w trakcie poszukiwania informacji (81 proc.) jednak 62 proc. również w ramach relacji społecznych, przede wszystkim podczas rozmów z przyjaciółmi za pośrednictwem internetu lub z powodów zawodowych (52 proc.).
Przynajmniej 44 proc. respondentów uważa, że nie mają dostępu do ważnych informacji, ponieważ strony internetowe, z których chcieliby skorzystać, nie istnieją w odpowiedniej wersji językowej: dotyczy to 60 proc. Greków, 58 proc. Hiszpanów i 56 proc. Portugalczyków.
Zakupy online
Większość osób woli korzystać ze stron w języku ojczystym podczas zakupów online. Jedynie 18 proc. internautów stale posługuje się językiem obcym podczas zakupów online lub robi to często, natomiast 42 proc. twierdzi, że nigdy nie kupuje produktów na stronach obcojęzycznych. Mężczyźni (61 proc.) częściej niż kobiety (51 proc.) korzystają ze znajomości języków obcych podczas zakupów online.
Wsparcie dla większej różnorodności i otwartości
Chociaż 9 na 10 respondentów (88 proc.) jest zdania, że wszystkie strony internetowe powstające w danym kraju powinny używać urzędowego języka tego kraju, około 8 na 10 respondentów (81 proc) uważa, że powinny one również występować w innych wersjach językowych.
Przedsięwzięcia badawczo-rozwojowe
Komisja zarządza obecnie 30 projektami badawczymi i innowacyjnymi promującymi technologie językowe, które umożliwią internautom dostęp do informacji zamieszczonych na stronach obcojęzycznych. Na przykład celem projektu iTRANSLATE4 jest stworzenie pierwszego portalu internetowego umożliwiającego darmowe tłumaczenia internetowe pomiędzy 50 europejskimi i światowymi językami oraz pozwalającego użytkownikom na równoczesne porównywanie różnych tłumaczeń uzyskiwanych przy pomocy najczęściej używanych narzędzi (np. Google, Bing, Systran, Trident, Linguatec). Wkład UE w finansowanie tego projektu wynosi 2 mln euro.
Dalszy postęp w rozwoju technologii językowych wymaga szeroko zakrojonej współpracy i trwałego dialogu między przemysłem, badaczami, sektorem publicznym i obywatelami. Projekt META-NET , wspierany przez UE kwotą 6 mln euro, ma na celu stworzenie paktu technologicznego (który liczy już ponad 200 członków) dla różnorodności językowej w Europie.
Kontekst
Pierwsze badanie Eurobarometru dotyczące „Preferencji językowych użytkowników internetu” przeprowadzono w styczniu 2011 r. Próba obejmowała 500 internautów w każdym państwie członkowskim. Ogółem przebadano 13 500 respondentów.
Technologie językowe mają wiele zastosowań, m. in. w narzędziach do tłumaczenia maszynowego, wyszukiwarkach internetowych, w różnych rodzajach systemów dialogowych, w automatycznym odzyskiwaniu i streszczaniu informacji itp. Mogą one umożliwić szeroki dostęp do zasobów internetowych, zmniejszyć koszty prowadzenia działalności gospodarczej poprzez podniesienie wydajności niektórych procedur i pomóc w tworzeniu europejskiego rynku cyfrowego.   

Zbigniew Gniatowski