Ogólnopolska kampania społeczna „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa” i bezpieczny sezon grzewczy

Celem ogólnopolskiej kampanii jest podniesienie poziomu wiedzy na temat:

- zagrożeń związanych z sezonem grzewczym,

- przypomnienia o obowiązku dokonywania przeglądów instalacji ogrzewczych
i czyszczenie przewodów kominowych oraz sprawdzenie instalacji wentylacyjnej.

- korzyści, jakie niesie za sobą zamontowanie i właściwa eksploatacja czujek dymu i tlenku węgla w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych. 

TLENEK WĘGLA

W sezonie grzewczym 2025/2026 w skali kraju w wyniku zatrucia tlenkiem węgla odnotowano 69 ofiary śmiertelne a poszkodowane zostały 1354 osoby. Zamojscy strażacy interweniowali w 11 zdarzeniach, gdzie potwierdzono obecność tlenku węgla. Podtruciu i pomocy medycznej wymagała 1 osoba.

Tlenek węgla, potocznie nazywany czadem jest gazem silnie trującym bezbarwnym i bezwonnym, zmysły ludzkie nie są w stanie go wykryć, powstaje w wyniku niepełnego spalania.

Bóle i zawroty głowy, duszność, senność, osłabienie, przyspieszona czynność serca, mogą być sygnałem, że ulegamy zatruciu tlenkiem węgla. W takiej sytuacji należy  natychmiast opuść pomieszczenie,  w którym się znajdujesz a następnie powiadomić służby dzwoniąc na numer alarmowy 112.

Źródłem emisji tlenku węgla są urządzenia grzewcze opalane drewnem, węglem, gazem, olejem opałowym.

Co zrobić, aby uniknąć zaczadzenia?

1. Należy co roku :

- sprawdzić stan techniczny przewodów wentylacyjno-dymowych – przez „kominiarza”

- sprawdzić sprawność techniczną instalacji i urządzeń gazowych – przez gazownika

2. Nie zaklejać nie zasłaniać kratek wentylacyjnych

3. W przypadku wymiany okien na nowe, sprawdź poprawność działania wentylacji, nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację.

4. Wyposażyć mieszkanie dom w czujnik tlenu węgla „czadu”

POŻARY SADZ mogą uszkodzić komin, ściany a nawet doprowadzić do pożaru poddasza lub całego budynku W sezonie grzewczym 2025/2026 zamojscy strażacy wzywani byli 127 razy do pożarów sadzy.

Jeśli zauważysz, że doszło do pożaru sadzy:

1. Zadzwoń po straż pożarną na numer alarmowy 112.

2. Zamknij drzwi do pomieszczenia, w którym znajduje się piec i ogranicz wentylację: Ograniczy to dostęp powietrza i spowolni rozwój pożaru sadzy w kominie. Jeśli to możliwe, zamknij wszystkie otwory wentylacyjne

w pomieszczeniu i piecu, aby ograniczyć dopływ powietrza.

3. Oczekuj na przybycie straży pożarnej.

4. Nie wygaszaj paleniska wodą. Może to doprowadzić do oparzeń, uszkodzenia pieca i pęknięcia komina.

5. Jeśli masz gaśnicę proszkową, możesz spróbować wyładować ją do wnętrza komina przez otwór rewizyjny, dbając o swoje bezpieczeństwo.

Aby zminimalizować ryzyko pożaru sadzy, należy:

1. usuwać zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych z częstotliwością co najmniej raz na 3 miesiące od palenisk opalanych węglem i drewnem oraz co najmniej raz na 6 miesięcy od palenisk opalanych paliwem płynnym lub gazowym. Takie czynności w odniesieniu do budynków mieszkalnych jednorodzinnych można wykonać we własnym zakresie z zachowaniem szczególnej ostrożności i zasad bhp.

2. przeprowadzać przeglądy kominiarskie co najmniej raz w roku.

CZUJKA to proste urządzenie które może uratować życie Tobie i Twoim bliskim.

Jeżeli masz w domu, mieszkaniu czujkę, sprawdź czy działa, wymień baterie a jeżeli nie masz kup i zamontuj ją niezwłocznie. Co roku w ramach ogólnopolskiej kampanii „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa” PSP zachęca do wyposażania w czujki dymu i czujki CO mieszkań i domów. Celem tej kampanii jest zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych.  

Czujki stały się obowiązkowym wyposażeniem w wielu lokalach:

- od 23 grudnia 2024 r., w nowo budowanych domach, mieszkaniach i obiektach hotelarskich

- od 30 czerwca 2026 r., w istniejących budynkach w których są świadczone usługi hotelarskie

- od 1 stycznia 2030 r., będą obowiązkowe w każdym domu i mieszkaniu.  

Tylko czujnik tlenku węgla jest w stanie wykryć obecność tlenku węgla. Urządzenie po wykryciu zagrożenia, głośnym sygnałem akustycznym będzie informowało o zagrożeniu, co pozwoli na podjęcie właściwych działań (otworzyć okna, poinformować mieszkańców, opuścić zagrożone pomieszczenia i powiadomić służb ratownicze). Urządzenia takie można nabyć w sklepach ogólnobudowlanych, a ich konserwacja wiąże się jedynie z wymianą baterii. Przy zakupie czujki należy zwrócić uwagę aby na jej obudowie znajdował się znak CE z jednostkowym numerem oraz znak budowlany B potwierdzający spełnienie wymagań Polskiej Normy.

PRZY MONTOWANIU czujek należy uwzględnić zalecenia producenta.

CZUJKI DYMU montujemy na środku sufitu lub na ścianie w górnej części
co najmniej 10 cm niżej sufitu.

CZUJKI TLENKU WĘGLA powinna być montowana w pomieszczeniach
z urządzeniami spalinowymi (piece gazowe i termy gazowe z otwartą komorą spalania, piece CO, kominki):

- w odległości od 150 do 200 cm od podłogi

- w odległości od 100 do 300 cm od urządzeń które mogą być potencjalnym źródłem emisji tlenku węgla

Pamiętajmy również o:

- usunięciu materiałów niebezpiecznych pożarowo z piwnic i stychów, (takich jak cieczy palnych: benzyna, rozpuszczalniki, alkohole; gazów palnych np. propan-butan; materiałów wybuchowych i pirotechnicznych: fajerwerki, race, amunicja),

- usunięciu z korytarzy, klatek schodowych oraz ciągów komunikacyjnych
w piwnicach wszelkich materiałów palnych oraz  przedmiotów które zmniejszający ich wymaganą szerokość albo wysokość.

st. kpt. Bartłomiej Jakóbczak

z-ca oficera prasowego KM PSP w Zamościu