Łączny skutek finansowy tych działań w regionie wyniósł 11,1 mln zł. To przede wszystkim nieprawidłowo naliczone składki na ubezpieczenia społeczne – 10,4 mln zł. Kolejne 0,7 mln zł wynika ze źle naliczonych świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Mniej kontroli, więcej efektów

W 2017 roku ZUS przeprowadził w całej Polsce 60 tys. kontroli. W kolejnych latach Zakład doskonalił analizę ryzyka, by lepiej typować płatników do sprawdzenia i częściej trafiać tam, gdzie faktycznie może spodziewać się naruszeń prawa. Teraz kontroli jest dwa razy mniej. Tymczasem skuteczność wzrosła – od 65 proc. w 2017 roku do ponad 90 proc. dziś.

– Dane za osiem miesięcy 2026 roku pokazują, że analiza ryzyka pozwala ograniczać liczbę kontroli przy jednoczesnym zwiększaniu ich skuteczności – mówi Szymon Kasprowski, główny inspektor kontroli ZUS. – Dzięki temu działania kontrolne koncentrują się przede wszystkim tam, gdzie ryzyko wystąpienia nieprawidłowości jest największe – dodaje. ZUS korzysta przy tym z danych zgromadzonych w swoich systemach, a także informacji z innych rejestrów publicznych.

To trafia pod lupę ZUS

ZUS najczęściej wykrywa u płatników nieprawidłowości w łączeniu różnych tytułów do ubezpieczeń i wykorzystywaniu niewłaściwych umów, które mają obniżyć składki. Zakład zwraca szczególną uwagę na rynek pracy platformowej, gdzie pojawiają się skomplikowane modele zatrudnienia. Pod lupę bierze też branże, w których jest duża rotacja pracowników i częste są umowy cywilnoprawne. W ostatnim czasie inspektorzy ujawnili najwięcej nieprawidłowości w transporcie międzynarodowym, działalności związanej z pośrednictwem pracy i usługach ochrony.

Kontrole chronią ubezpieczonych

Kontrole płatników składek chronią nie tylko środki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale przede wszystkim interesy samych ubezpieczonych. Prawidłowo opłacone składki wpływają na wysokość świadczeń w razie choroby, dłuższej niezdolności do pracy czy po zakończeniu aktywności zawodowej.

Kontrole obejmują między innymi prawidłowość zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, obliczania i opłacania składek, ustalania uprawnień do świadczeń i innych obowiązków ubezpieczeniowych.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim