zamosc.tv

Wybuch powstania kościuszkowskiego 24 marca 1794 r.

dodano: 25.03.2026

24 marca 1794 roku, na Rynku Głównym w Krakowie, Tadeusz Kościuszko złożył uroczystą przysięgę, ogłaszając tym samym akt powstania znanego w historii jako insurekcja kościuszkowska.

"Ja, Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic, odzyskania samodzielności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę. Tak mi Panie Boże dopomóż i niewinna Męka Syna Twego!"

Insurekcja kościuszkowska była ostatnią próbą ratowania Rzeczypospolitej Obojga Narodów przed upadkiem w wyniku agresywnej polityki ościennych mocarstw. Wymierzona była w pierwszej kolejności w Rosjan, do których dołączyli Prusacy. Za jej przygotowanie odpowiadały koła patriotyczne w kraju i na emigracji (m.in. Hugo Kołłątaj i Ignacy Potocki). Aktu ogłoszenia powstania, 24 marca 1794 r., dokonał Tadeusz Kościuszko. On też, jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej, stanął na czele powstańców. Choć oddziały polskie, wśród których znaleźli się m.in. uzbrojeni w kosy i piki chłopi (kosynierzy), wygrały bitwę pod Racławicami (4 kwietnia) i zajęły Warszawę (17 kwietnia) oraz doprowadziły do wybuchu powstania w Wielkopolsce (sierpień–październik), insurekcja poniosła klęskę. Kościuszko dostał się do niewoli w bitwie pod Maciejowicami (10 października), a Rosjanie zdobyli stolicę (4–5 listopada). Konsekwencją zrywu niepodległościowego, zakończonego 16 listopada 1794 r., był trzeci akt rozbiorowy, podpisany przez Rosję, Prusy i Austrię 24 października 1795 r., który według słów carycy Katarzyny odbył się „dla zapobieżenia temu, aby z popiołów powstał nowy płomień”.

Oceń news:
Udostępnij na:

Dodaj komentarz

Podpis / Pseudonim

Treść komentarza

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Prosimy o kulturalną dyskusję. Cały regulamin tutaj.