Dłuższy urlop dla rodziców wcześniaków dostępny od roku

Uzupełniający urlop macierzyński obowiązuje od 19 marca 2025 roku. Z zasiłku macierzyńskiego za jego okres mogą skorzystać ubezpieczeni matka albo ojciec, którzy wychowują dziecko urodzone przedwcześnie. Świadczenie to przysługuje w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Do końca ubiegłego roku 3,9 tys. osób pobrało zasiłek za czas uzupełniającego urlopu. Od stycznia do lutego 2026 roku świadczenie otrzymywało 1,7 tys. osób. Są to dane o wypłatach finansowanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które zrealizowali zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i pracodawcy.

Dla kogo jest dłuższy urlop

Uzupełniający urlop macierzyński wynosi tydzień za każdy rozpoczęty tydzień pobytu dziecka w szpitalu po narodzinach. W przypadku dzieci urodzonych po 37 tygodniu ciąży brana jest pod uwagę hospitalizacja dziecka od piątego dnia po narodzinach. Maksymalny wymiar urlopu zależy od tygodnia ciąży, w którym urodziło się dziecko, jego wagi urodzeniowej i okresu hospitalizacji.

Jeżeli dziecko przyszło na świat przed ukończeniem 28 tygodnia ciąży lub z wagą do 1000 g, to urlop wynosi maksymalnie do 15 tygodni. Gdy dziecko urodziło się później, ale przed końcem 37 tygodnia ciąży i z masą powyżej 1000 g, to urlop trwa maksymalnie 8 tygodni.

– W początkowym okresie prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego było kojarzone głównie z narodzinami wcześniaków. Jednak uprawnienie to w określonych sytuacjach przysługuje również rodzicom dzieci, które urodziły się o czasie, lecz wymagają hospitalizacji – przypomina Urszula Juszczyk, dyrektor Departamentu Zasiłków w Centrali ZUS. Opiekunowie dziecka, które urodziło się po 37 tygodniu ciąży, mogą skorzystać z uzupełniającego urlopu wynoszącego do 8 tygodni. Chodzi tu o sytuacje, gdy noworodek spędził w szpitalu co najmniej dwa kolejne dni, z których pierwszy przypadał na okres od 5 do 28 dnia po porodzie.

Z uzupełniającego urlopu mogą korzystać również rodzice adopcyjni i zastępczy, jeśli nie są rodziną zastępczą zawodową. Mowa tu o sytuacji, gdy dziecko było w szpitalu po przyjęciu go na wychowanie.

Jakie są terminy i potrzebne dokumenty

Uzupełniający urlop macierzyński można wykorzystać jednorazowo, bez dzielenia na części. Przysługuje bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Pracownicy powinni złożyć wniosek o urlop do swojego pracodawcy, najpóźniej 21 dni przed końcem urlopu macierzyńskiego. Inni ubezpieczeni mogą złożyć wniosek później, przy czym też jeszcze w czasie urlopu macierzyńskiego.

Do wypłaty zasiłku za okres uzupełniającego urlopu niezbędne jest jeszcze zaświadczenie ze szpitala. Szpital wskazuje w nim okres hospitalizacji dziecka, tydzień ciąży, w którym się urodziło, i jego masę urodzeniową. Pracownicy przekazują dokumenty pracodawcy, osoby zatrudnione na umowie-zleceniu – zleceniodawcy, a przedsiębiorcy składają je bezpośrednio do ZUS.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim