Reset „małego ZUS plus”

Nowe przepisy zresetowały licznik „małego ZUS plus”. To znaczy, że dla każdego przedsiębiorcy, który spełnia warunki do ulgi, 1 stycznia 2026 roku otworzył się jej nowy 36-miesięczny okres. Dotyczy to płatników, którzy:

• nigdy nie korzystali z tej ulgi,

• wyczerpali jej okres przed 2026 rokiem (np. zakończyła się w maju 2025 roku)

• albo „mały ZUS plus” opłacają teraz.

Na przykład płatnik, który w grudniu 2025 roku zakończył trzyletnią ulgę na starych zasadach, już od stycznia może skorzystać z kolejnych 36 miesięcy. Oczywiście musi spełniać pozostałe ustawowe warunki, w których nie ma zmian.

Jak liczyć miesiące „małego ZUS plus”?

Przedsiębiorca może opłacać obniżone składki przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. Wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym przedsiębiorca korzystał z ulgi lub prowadził działalność przez co najmniej jeden dzień. Pierwszy okres 60-miesięcznego prowadzenia działalności gospodarczej zacznie się od tego miesiąca, w którym po grudniu 2025 roku przedsiębiorca rozpocznie działalność gospodarczą z ulgą „mały ZUS plus”. Kolejny okres zacznie się od pierwszego miesiąca, w którym zacznie prowadzić lub będzie kontynuować działalność po upływie poprzedniego 60-miesięcznego okresu.

Co z formalnościami?

Przedsiębiorca, który w grudniu nie korzystał z „małego ZUS plus” i chce od tego roku opłacać ulgowe składki, powinien zgłosić ten fakt najpóźniej do końca stycznia. Do tego terminu musi wyrejestrować się z ubezpieczeń z dotychczasowym kodem i zgłosić z kodem „małego ZUS plus”, który rozpoczyna się od 0590 albo 0592. Natomiast przedsiębiorca, który korzystał z ulgi do końca ubiegłego roku i nadal spełnia jej warunki, nie robi nowego zgłoszenia.

Mogło się zdarzyć, że przedsiębiorca z niewiedzy przerejestrował się na początku stycznia z „małego ZUS plus” na standardowe składki, mimo że po zmianach przepisów nadal miałby prawo do ulgi. W takiej sytuacji ma jeszcze szansę, żeby to naprawić. Powinien w tym celu do końca stycznia wycofać poprzednie zgłoszenie i zgłosić z kodem odpowiednim dla „małego ZUS plus”.

Jeśli przedsiębiorca rozpocznie lub wznowi prowadzenie działalności gospodarczej po 31 stycznia 2026 roku lub spełni warunki do korzystania z „małego ZUS plus” w innym miesiącu, to dokumenty musi przekazać do 7 dni od dnia, w którym spełnił warunki do objęcia ulgą.

Wielu przedsiębiorców wystąpiło do ZUS wnioskiem o wydanie indywidualnej pisemnej interpretacji, czy i na jakich zasadach mogą przystąpić do „małego ZUS plus”. Muszą pamiętać, że ich również obowiązuje standardowy termin na zgłoszenie do ulgi, nawet jeśli oczekują jeszcze na interpretację. Jeśli spóźnią się ze zgłoszeniem do ZUS, nie będą mogli skorzystać z ulgi w całym 2026 roku.

Każdy, kto korzysta w styczniu z „małego ZUS plus”, musi przekazać w deklaracji rozliczeniowej lub w imiennym raporcie miesięcznym informacje o rocznym przychodzie, dochodzie, formach opodatkowania działalności gospodarczej i podstawie wymiaru składek. Przedsiębiorcy mają na to czas do 20 lutego.

Dla kogo jest „mały ZUS plus”

„Mały ZUS plus” pozwala płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Liczy się je od dochodu z działalności za ubiegły rok kalendarzowy. Z ulgi mogą korzystać przedsiębiorcy, których przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 tys. zł. Jeśli przedsiębiorca prowadził działalność krócej, limit przychodu wylicza proporcjonalnie do liczby dni jej prowadzenia. Przy czym minimalny okres prowadzenia działalności w poprzednim roku wynosi 60 dni. Z „małego ZUS plus” można skorzystać dopiero po zakończeniu opłacania preferencyjnych składek, które liczy się od kwoty co najmniej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Trzeba pamiętać, że płacenie niższych składek ma wpływ na wysokość przyszłych świadczeń, takich jak zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, świadczenie rehabilitacyjne, a także emerytura czy renta.

Ile wyniosą składki?

Kwota składek przy „małym ZUS plus” zależy od dochodu. Podstawą ich wymiaru jest połowa przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego z działalności w poprzednim roku. Musi się ona mieścić pomiędzy 30 proc. minimalnego wynagrodzenia a 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Oznacza to, że w 2026 roku podstawa wymiaru składek mieści się w przedziale od 1441,80 zł do 5652 zł. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, którą należy opłacać w pełnej wysokości.

Kto nie skorzysta z ulgi

Z ulgi nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku rozliczali się na podstawie karty podatkowej z jednoczesnym zwolnieniem sprzedaży od podatku VAT oraz ci, którzy prowadzili inną pozarolniczą działalność (np. jako wspólnik spółki jawnej). Z ulgi nie skorzysta także osoba, która wykonuje dla byłego lub obecnego pracodawcy to, co robiła dla niego jako pracownik w tym lub poprzednim roku.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim