ZUS: co nowego w ubezpieczeniach i świadczeniach w 2026?

Zmiany w eZUS dla przedsiębiorców

W drugiej połowie stycznia ZUS planuje udostępnić płatnikom składek nową odsłonę portalu eZUS. Zmieni się jego wygląd, obsługa będzie prostsza i bardziej intuicyjna. Przedsiębiorca będzie mógł dostosować widoczne na ekranie elementy do własnych potrzeb.

Później płatnicy składek dostaną też aplikację mobilną od ZUS. W niej będą między innymi płatności mobilne składek i najpopularniejsze wnioski.

Staż pracy – zaświadczenia z ZUS

Do stażu pracy będzie można doliczać także okresy inne niż praca na etacie. Staż ma wpływ na wiele uprawnień pracowniczych, np. wymiar urlopu wypoczynkowego, czy wysokość dodatku stażowego.

Wiele z nowych okresów doliczanych do stażu pracy będzie można potwierdzić zaświadczeniem, które od stycznia będzie wydawać ZUS. Zakład uwzględni w dokumencie te okresy, które są zapisane w jego bazie. To znaczy, że wniosek o zaświadczenie do ZUS będą mogły złożyć osoby, które opłacały składki na ubezpieczenia społeczne z działalności gospodarczej, przedsiębiorcy na „uldze na start” i osoby współpracujące przy prowadzeniu działalności. ZUS wyda zaświadczenie również osobie, która była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca lub członek spółdzielni rolniczej. Wniosek o zaświadczenie za okresy od 1 stycznia 1999 roku (USP) będzie można wysłać tylko elektronicznie przez eZUS. W przypadku starszych okresów ubezpieczenia nadal obowiązuje wniosek US-7.

Zmiany w „małym ZUS plus”

Nowy rok przynosi zmiany w zasadach obliczania okresu, w którym można korzystać z „małego ZUS plus”. Przedsiębiorca, który spełnia warunki do tej ulgi, od 1 stycznia 2026 roku może opłacać obniżone składki przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. To sprawi, że po przerwie przedsiębiorca będzie mógł wrócić do ulgi nawet w trakcie roku. Przy obliczeniach trzeba uwzględnić każdy miesiąc, w którym prowadził firmę lub korzystał z „małego ZUS plus” przez co najmniej jeden dzień.

Coś dla marynarzy

Od 2026 roku marynarze będą mogli sami zgłosić się do ubezpieczeń w ZUS i opłacać składki, jeśli umowy międzynarodowe nie stoją na przeszkodzie. Marynarz zatrudniony na umowę o pracę pod polską banderą może wybrać od stycznia jedną z dwóch opcji. Składki może opłacać za niego nadal armator albo marynarz może samodzielnie zgłosić się do ubezpieczeń i opłacać składki.

NOWOŚCI W ŚWIADCZENIACH

ZUS przeliczy czerwcowe emerytury

ZUS obliczy na nowo emerytury przyznane lub przeliczone w czerwcu w latach 2009-2019. Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie emerytury. Dla wielu osób oznacza to podwyżkę świadczenia. Co ważne, nie trzeba w tej sprawie składać żadnych wniosków do ZUS. Instytucja rozpoczyna przeliczenia w styczniu i zakończy je w marcu.

Więcej uprawnionych do świadczenia wspierającego

Od 2026 roku o świadczenie wspierające będzie mogła wystąpić do ZUS kolejna grupa osób. Jest to pomoc dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Żeby je otrzymać, należy zacząć od wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. On ustala w punktach poziom potrzeby wsparcia. Dopiero z ostateczną decyzją WZON można złożyć wniosek o świadczenie do ZUS.

Do końca 2025 roku wnioski mogły składać osoby, którym WZON przyznał co najmniej 78 punktów. Od 2026 roku o świadczenie mogą ubiegać się osoby, które otrzymały w decyzji co najmniej 70 punktów.

Wyższy zasiłek pogrzebowy

Od Nowego Roku zasiłek pogrzebowy rośnie do 7 tys. zł. Do końca 2025 roku wynosił 4 tys. zł. Wypłata zasiłku pogrzebowego w nowej wysokości zależy od daty śmierci danej osoby. Data złożenia wniosku nie ma wpływu na wysokość świadczenia. To znaczy, że podwyższony zasiłek pogrzebowy przysługuje po osobie zmarłej 1 stycznia 2026 roku lub później.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim