„Niedokończone msze wołyńskie” – wystawa w Parlamencie Europejskim

10 lipca 2018 r. w Parlamencie Europejskim w Brukseli odbyło się otwarcie wystawy „Niedokończone msze wołyńskie. Martyrologium duchowieństwa wołyńskiego – ofiar zbrodni nacjonalistów ukraińskich w czasie II wojny światowej”, przygotowanej przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie, Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” oraz Centrum UCRAINICUM KUL.
Jako pierwszy głos zabrał Poseł do Parlamentu Europejskiego Tomasz Poręba, na którego zaproszenie wystawa mogła pojawić się w europarlamencie. Powiedział on o tym, że celem wydarzenia jest przypomnienie tragicznej historii, jaka wydarzyła się na Wołyniu w 1943 r. Podkreślił, że upominanie się o prawdę może zbliżyć narody Polski i Ukraiński. Następnie list od prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, dr. Jarosława Szarka, odczytał Marcin Krzysztofik dyrektor IPN Lublin. W liście tym dr Szarek wyraźnie zaznaczył okrutny charakter ludobójstwa wołyńskiego.
- Mężczyźni i kobiety, starcy i dzieci byli mordowani w okrutnych rzeziach tylko dlatego, że byli Polakami. Zrównano z ziemią całe wsie, splądrowano polskie zagrody i spalono liczne kościoły będące świętymi miejscami dla kolejnych pokoleń zamieszkujących te tereny od wieków - pisał w liście szef IPN.
W słowie skierowanym do uczestników mogliśmy również usłyszeć o tym, by pamiętać o Ukraińcach, którzy chcieli ratować Polaków przed okrutnym mordem. Wreszcie odnosząc się do samej wystawy prezes IPN zwrócił uwagę na „krwawą niedziele wołyńską”, podczas której zaatakowano Polaków w ponad stu miejscowościach na Wołyniu,  nie uszanowano świątyń, będących spotkaniem człowieka z Bogiem, miejscem azylu i pokoju.
Dr Leon Popek (naczelnik Wydziału Kresowego Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN), współautor wystawy, w czasie swojej wypowiedzi pokazał jak wielkie straty przyniosło ludobójstwo na Wołyniu, zwracając uwagę na to, że zniszczeniu uległo ok. 70 proc. parafii. Podkreślił także, że do dziś wiele ofiar nie zostało należycie upamiętnionych, a o wielu z nich nie mamy pojęcia gdzie znajdują się ich mogiły. Jako ostatni przemawiał prof. Wojciech Osadczy z Centrum UCRAINICUM KUL.
Warto również zaznaczyć, że wystawa została wyeksponowana w bardzo dobrym miejscu w Parlamencie Europejskim, gdzie codziennie przechodzi mnóstwo pracowników i gości europarlamentu. Skutkowało to tym, że podczas ekspozycji zainteresowanie nią wykazywało wiele osób z różnych krajów Europy. Dzięki IPN Lublin wystawa została przetłumaczona na języki angielski i francuski - skutkiego również obcokrajowcy mogli zpoaznać się z historią niedokończonych mszy wołyńskich.
Wystawa jest hołdem dla duchownych, którzy zginęli na Kresach, dając świadectwo służby Kościołowi i ludziom. Po raz pierwszy została zaprezentowana 9 lipca 2010 r. w Atrium Collegium Norwidianum KUL i towarzyszyła odbywającej się wówczas na KUL konferencji pod tym samym tytułem. Ekspozycja prezentuje sylwetki sióstr zakonnych i księży, zamordowanych na Kresach przez UPA. Od ośmiu lat pokazywana jest w różnych miastach Polski, również na Ukrainie i w Niemczech. Współautorem zamieszczonych na planszach biogramów, obok prof. Marii Dębowskiej z KUL, jest dr Leon Popek naczelnik Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN.

Dawid Florczak
asystent prasowy
Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie